Styl eklektyczny to jeden z niewielu nurtów we wnętrzarstwie, który nie zamyka Cię w jednym zestawie reguł. Możesz postawić obok siebie modernistyczny fotel z lat 50. i antyczną komodę, połączyć beton z jedwabiem, skandynawski minimalizm z orientalnymi wzorami. Brzmi jak przepis na chaos? Tylko pozornie. Eklektyzm rządzi się swoimi prawami i kiedy je zrozumiesz, możesz stworzyć wnętrze naprawdę niepowtarzalne. W tym tekście przejdziemy przez to, czym ten styl właściwie jest, jak go stosować w salonie i sypialni, jakich błędów unikać i jak nadać przestrzeni spójność mimo różnorodności.
Termin „eklektyzm” wywodzi się od greckiego słowa eklektikos, które oznacza „wybierać to, co najlepsze”. W praktyce oznacza to podejście do aranżacji, które nie trzyma się sztywno jednej estetyki, lecz czerpie z wielu różnych źródeł: epok, kultur, nurtów artystycznych.
Eklektyzm w architekturze pojawił się w XIX wieku. Architekci inspirowali się antykiem, renesansem, gotykiem i stylem barokowym, łącząc je w oryginalne projekty. Z czasem eklektyzm objął również aranżację wnętrz.
Dziś styl eklektyczny w mieszkaniu to coś znacznie bliższego codzienności niż monumentalna architektura. To po prostu przestrzeń, w której zestawianie mebli i dodatków z odległych okresów jest zjawiskiem naturalnym i pożądanym, bo pozwala stworzyć wnętrze śmiałe i nieszablonowe.
Ważne: eklektyzm to nie przypadkowe zbieranie różnych rzeczy. Choć na pierwszy rzut oka wnętrze eklektyczne może sprawiać wrażenie nieładu, wszystkie elementy umeblowania powinny być dobrze zaplanowane. Swoboda wyboru musi iść w parze z dobrym smakiem i wyczuciem proporcji.
Eklektyzm to nie styl z gotową instrukcją obsługi. W przeciwieństwie do innych stylów branży wnętrzarskiej, styl eklektyczny nie ma ścisłych założeń. Pozostawia wiele pola dla aranżacyjnej wyobraźni i kreatywnego łączenia elementów z różnych, wydawać by się mogło, niepasujących do siebie światów.
Nie oznacza to jednak, że wszystko jest dozwolone. Żeby eklektyczne wnętrze wyglądało świadomie, a nie przypadkowo, obowiązuje kilka praktycznych zasad:
Salon to przestrzeń, w której styl eklektyczny sprawdza się szczególnie dobrze. Duże meble, ściany, podłoga i detale to wystarczająco dużo elementów, żeby zbudować ciekawą narrację.
Salon w stylu eklektycznym to zupełne przeciwieństwo minimalistycznego, monochromatycznego wnętrza. Pełno w nim różnych kolorów, faktur i wzorów, a pozornie zupełnie różne elementy muszą być bardzo dokładnie przemyślane i dopasowane tak, by zamiast wizualnego bałaganu tworzyły spójną całość.
Jak to osiągnąć w praktyce?
Dobrym punktem wyjścia jest neutralna baza. Szarości i beże sprawdzają się jako tło dla eklektycznych zestawień. Łączenie różnych faktur, na przykład naturalnego drewna i płytek imitujących marmur albo betonu z nowoczesną glazurą strukturalną, może przynieść nieoczekiwanie dobry efekt.
Eklektyczny salon nie musi też być głośny kolorystycznie. Biała baza może być świetną podstawą do stworzenia eklektycznego wnętrza. Wystarczy wprowadzić elementy charakterystyczne dla różnych stylów, na przykład rustykalną komódę lub nowoczesny stół z klasycznymi krzesłami tapicerowanymi. Kolor może pojawić się wyłącznie w dodatkach.
Jeśli zależy Ci na konkretnym przykładzie: wspaniałym połączeniem w salonie jest minimalistyczna sofa zestawiona ze starym, stylowym dywanem. To umiejętne złożenie starego z nowym, które działa bez nadmiernego wysiłku.
Postaw na różnorodność w dekoracjach: obrazy w różnych stylach, ramy o różnej wielkości, lampy retro zestawione z nowoczesnymi meblami, dywany z orientalnym wzorem. Do nowoczesnej sofy możesz dobrać poduszki vintage, a na ścianach zawiesić lustra o różnych kształtach. Żyrandole w stylu industrialnym zaskakująco dobrze grają z klasycznymi kinkietami.
Otwarta przestrzeń salonu z aneksem kuchennym to szczególne wyzwanie. Oba pomieszczenia muszą być spójne, a zarazem każde z nich może mieć swój własny charakter.
W takiej sytuacji wspólny motyw jest absolutnie niezbędny. Może to być jeden powtarzający się kolor, jeden materiał (np. drewno lub marmur) albo jeden typ oświetlenia, który pojawia się w obu strefach. Dzięki temu różnorodność nie staje się dezorientująca, lecz buduje wrażenie przemyślanej aranżacji.
Warto też zadbać o granicę między strefami. Dywany, rożne faktury podłóg czy zmiana koloru ścian to proste sposoby na to, żeby dwie estetyki mogły spokojnie współistnieć bez wzajemnego „gryzienia się”.
Sypialnia w stylu eklektycznym rządzi się nieco innymi prawami niż salon. To przestrzeń służąca do odpoczynku, więc mimo całej różnorodności eklektyzmu powinna być przytulna i wyciszona.
Eklektyczna sypialnia powinna być funkcjonalna, oryginalna i przytulna. Połączenie różnych elementów tworzy osobistą przestrzeń odzwierciedlającą osobowość domowników.
Dobrym punktem wyjścia jest inwestycja w neutralne, solidne meble podstawowe: łóżko i szafia. Przy neutralnej bazie możesz dodać kontrastujące elementy, na przykład ceglana tapeta na jednej ścianie nada industrialny efekt. Takie detale, z pozoru drobiazgi, mają realną siłę aranżacyjną.
W sypialni wspólnym elementem łączącym może być kolor lub wyraziste dodatki, które nadadzą pomieszczeniu charakteru. Na przykład łóżko z czarną metalową ramą w stylu industrialnym zestawione z nowoczesnymi grafikami lokalnego artysty.
Jeśli marzysz o postindustrialnym klimacie, ale obawiasz się, że pomieszczenie będzie zbyt chłodne, połącz go z elementami retro. Czarną ścianę możesz ożywić dekoracjami w intensywnej żółci, a fotel uszak w ciepłej pomarańczowej stylistyce ustawić przy ścianie wyłożonej ozdobną cegłą.
W dobrze zaprojektowanej sypialni eklektycznej odpowiednio dobrane oświetlenie całkowicie odmienia wnętrze, a tkaniny wprowadzają poczucie przytulności. Dobrze zaplanowana aranżacja sprawia, że to miejsce staje się azylem, w którym naprawdę można odpocząć.
Największe ryzyko przy eklektycznych aranżacjach to przekroczenie granicy między kontrolowaną różnorodnością a wizualnym bałaganem. Styl eklektyczny od estetyki kiczu i bałaganu oddziela bardzo cienka linia, którą łatwo przekroczyć.
Kilka rzeczy, które pomagają utrzymać porządek w eklektycznym domu:
Styl eklektyczny zachęca do eksperymentowania i to jest jego siła. Ale kiedy tworzysz wnętrze od podstaw, np. przy wykończeniu nowego mieszkania lub gruntownym remoncie, swoboda wyboru jest tylko jedną stroną medalu. Drugą jest planowanie: układ ścian, instalacje elektryczne i oświetlenie, dobór materiałów, kolejność prac.
Tu wiele osób wpada w kłopoty. Kupuje się kolejne elementy wyposażenia bez planu, efekt nie wychodzi tak jak w głowie, a budżet się rozjeżdża.
Dlatego eklektyczne wnętrze najlepiej realizować z pomocą doświadczonego architekta, który rozumie specyfikę tego stylu i potrafi zebrać różnorodne elementy w spójną całość. KODO, działające od 2009 roku studio projektowania i realizacji wnętrz z biurami w Warszawie, Wrocławiu i Trójmieście, zajmuje się kompleksową obsługą inwestycji właśnie w takim zakresie. Cały proces odbywa się pod jednym dachem: od projektu przez dobór materiałów i mebli w showroomie, aż po realizację prac wykończeniowych z 24-miesięczną gwarancją serwisową.
Jeśli masz mieszkanie z rynku pierwotnego lub wtórnego i chcesz stworzyć eklektyczne wnętrze, które faktycznie wygląda tak jak powinno, możesz zacząć od bezpłatnej konsultacji w jednym z biur KODO. Ponad 4 000 zrealizowanych wnętrz to dobra baza, żeby wiedzieć, co działa.
Styl eklektyczny to jeden z najbardziej wymagających, ale też najbardziej satysfakcjonujących sposobów na urządzenie wnętrza. Daje Ci wolność wyboru, ale żąda też odpowiedzialności za efekt końcowy. Kiedy dobrze rozegrasz proporcje, dobierzesz motyw przewodni i zatrzymasz się przed przesytem, powstaje przestrzeń niepowtarzalna i głęboko osobista.
Niezależnie od tego, czy urządzasz salon, sypialnię czy cały dom, eklektyzm pozwala przenieść do wnętrza to, co naprawdę lubisz, bez konieczności wybierania jednego gotowego stylu. A jeśli chcesz mieć pewność, że całość wyjdzie tak jak zaplanowałeś, doświadczony architekt i sprawdzona ekipa realizacyjna są po to, żeby to spełnić.
